Aanpak laaggeletterdheid cruciaal om uit de schulden te blijven

“De schuldhulpverlening schiet te kort, omdat de overheid te veel uitgaat van de zelfredzaamheid van mensen”, concludeert de Nationale ombudsman in een vandaag verschenen rapport. Stichting Lezen & Schrijven herkent het probleem. De 2,5 miljoen Nederlanders die slecht kunnen lezen, schrijven en rekenen zijn veel vaker (langdurig) arm en leven twee keer zo vaak onder de armoedegrens. Dat blijkt uit een deze maand te publiceren onderzoek van de stichting.

Problematische schulden

De schuldenproblematiek in Nederland is groot: 1 op de 5 huishoudens in Nederland heeft problematische schulden, loopt een groot risico hierop of zit in een schuldhulpverleningstraject (Panteia, november 2015). Om uit de schulden te komen en te blijven, zijn basisvaardigheden als lezen, schrijven, rekenen en omgaan met de computer essentieel. Het is moeilijk om uit de schulden te blijven als geen hulp geboden wordt bij een belangrijke onderliggende oorzaak: laaggeletterdheid. Echter, 1 op de 7 Nederlanders beheerst deze basisvaardigheden onvoldoende. En hoe lees je dan een factuur, een online formulier of een brief over de gemeentebelasting? 

Rekenmeter

Te veel mensen in de schuldhulpsanering kunnen niet goed rekenen en komen dus (opnieuw) in de schulden terecht. Om deze mensen op te sporen heeft Stichting Lezen & Schrijven recentelijk de Rekenmeter ontwikkeld. De Rekenmeter kan bijvoorbeeld door schuldhulpverleners ingezet worden om er in een vroeg stadium achter te komen of hun cliënten wel kunnen rekenen.

Financiën op orde

Het op orde krijgen en houden van je persoonlijke financiële situatie is een eerste voorwaarde om geldzorgen te voorkomen of te verminderen. Om laaggeletterden een houvast te bieden bij het op orde brengen en houden van hun administratie, is de lesmethode Voor ‘t zelfde geld ontwikkeld.

Zorgplicht voor alle burgers

Gemeenten hebben een zorgplicht voor alle burgers. Juist voor de mensen die niet zelfredzaam zijn, is extra aandacht nodig. Stichting Lezen & Schrijven en onze partners hebben ervaring met allerlei instrumenten en methodes. Er zijn voldoende voorbeelden van gemeenten die een succesvolle aanpak hebben ontwikkeld. Bijvoorbeeld de gemeente Rotterdam die via het jongerenloket jongeren die een uitkering aanvragen screenen op hun leesvaardigheid. 40% van hen blijkt moeite te hebben met lezen en wordt doorverwezen naar een taalcursus.

Wij pleiten landelijk voor een ambitieuzere aanpak van laaggeletterdheid, zodat jaarlijks minimaal 100.000 mensen bereikt worden in plaats van de huidige 25.000. 70% van de laaggeletterden die een cursus doen, verbetert binnen zes maanden de taalvaardigheid. 50% tot 65% vindt een betere plek in de samenleving.