MMC Eindhoven en Veldhoven: goede informatie zorgt voor betere patiëntenzorg

Hoe geeft een ziekenhuis de patiënt de beste zorg? Taal speelt daarbij een belangrijke rol. Dat gaat om bewustwording van het belang van duidelijke taal, het verkrijgen van de goede informatie van patiënten en om het herkennen en bespreken van laaggeletterdheid. Lisette Vorselman, communicatiemedewerker bij Máxima Medisch Centrum, legt uit wat MMC doet op dit gebied.

Duidelijke taal is goede patiëntenzorg

MMC is het grootste medisch centrum van de regio Zuidoost-Brabant en is gevestigd op twee locaties: in Eindhoven en in Veldhoven. Lisette: “Er komen hier veel patiënten. Als je naar de cijfers kijkt, dan kan het niet anders dan dat ook bij ons in huis laaggeletterden komen. Wij spreken dan over lage gezondheidsvaardigheden. We vinden het belangrijk om hier aandacht voor te hebben. Want van patiënten wordt in toenemende mate gevraagd dat ze zelfredzaam zijn en de regie over hun gezondheid voeren. Wil je als zorgverlener werken aan een verbetering van de gezondheidsvaardigheden dan moet er aandacht zijn voor taal. Goede patiëntenzorg zit niet alleen in het correct uitvoeren van een operatie, maar ook in de informatievoorziening en de bejegening van mensen. Hoe je communiceert is een vorm van gastvrijheid.”

Begrijpelijke informatie nodig voor een goede beslissing

Een patiënt beslist samen met de arts welke zorg het beste past. “’Samen beslissen’ is de dialoog tussen zorgverlener en patiënt, waarin zij onderzoeken en vaststellen welke behandelmogelijkheid het beste bij iemands leven past. Om tot een goed besluit te komen is het belangrijk dat de patiënt de informatie begrijpt. Geschreven informatie of in een gesprek. Voor de zorgverlener is het daarbij van belang om  patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden te herkennen en zijn communicatie hierop aan te passen.”

Eenvoudige vragenlijst zorgt voor betere keuze van behandeling

Bij de afdeling oncologie werkt MMC met patiëntvragenlijsten om de resultaten van de behandeling te monitoren. “Hoe beter deze vragenlijsten worden ingevuld, hoe beter een arts kan adviseren over de behandeling. Het is van belang dat patiënten deze vragenlijsten goed begrijpen. De vragen in de huidige vragenlijst waren best moeilijk, daarom zijn we deze aan het hertalen. Dat doen we in samenwerking met Pharos, het Ster college, Stichting Lezen & Schrijven en met twee Taalambassadeurs van Stichting ABC. Ambassadeurs kijken met een ander bril, hun bijdrage was heel waardevol.”

Bespreken van laaggeletterdheid: training met acteur

Medewerkers van de pre-operatieve screening (POS) zien veel patiënten. Zij vragen naar medische (voor)geschiedenis en medicijngebruik en geven informatie over het nuchter blijven. De POS-medewerkers hebben een workshop met een acteur gevolgd. “Het doel van de training was om laaggeletterdheid te herkennen en bespreekbaar te maken. Die workshop was fantastisch. De acteur speelde praktijkvoorbeelden na. De POS-medewerkers gingen erop in en de acteur gaf tips. Je zag welke ‘smoesjes’ uit de kast werden getrokken. Je bent je er niet altijd van bewust dat daar misschien moeite met lezen achter schuilgaat. Tijdens de workshop zag ik bij mijn collega’s veel herkenning. Het stond dichtbij de praktijk. Je leert dan hoe je iets ook op een andere manier kunt verwoorden. Het is me weer duidelijk geworden wat het belang is van een korte eenvoudige uitleg.”

Enkele waardevolle opbrengsten en opmerkingen naar aanleiding van de training met acteur:

  • Houd de controlevraag bij jezelf: “Ik vind het belangrijk om te weten dat ik het goed heb uitgelegd.”
  • Controleer speels of iemand de informatie begrepen heeft: “Hoe vertelt u dit vanavond aan uw partner/kind/ouder?”
  • Normaliseer: “Wij horen vaker dat patiënten moeite hebben met het invullen van deze vragenlijst.”
  • Geef geen oordeel: “Ik ga u helpen.”
  • Geef de juiste informatie: “Als u een vraag niet begrijpt, mag u die gewoon open laten. Dat is geen enkel probleem.”
  • Leg vast dat iemand moeite heeft met lezen en schrijven, zodat een volgende medewerker hiervan op de hoogte is: “Vindt u het goed als ik noteer dat u moeite heeft met het invullen van de vragenlijst/lezen van de folder? Dan kunnen wij daar een volgende keer direct rekening mee houden.” 

Het verschil kunnen maken

Met een achtergrond als HR-adviseur werkt Lisette graag aan projecten op het snijvlak van het maatschappelijke, de ‘menskant’, en het communicatieve. “Ik ben gegrepen door het onderwerp. Het gaat niet zozeer over alfabetiseren, het gaat erom of de informatie aankomt. Om de vraag ‘hoe kun je iets ingewikkelds eenvoudiger maken?’. Dat is een maatschappelijk communicatievraagstuk. Ik merk dat ik op dit thema echt een verschil kan maken.”

Materialen in ontwikkeling

Máxima MC vormt samen met het Albert Schweitzer ziekenhuis (Dordrecht), Isala (Zwolle), Jeroen Bosch Ziekenhuis (Den Bosch) en Rijnstate (Arnhem) het samenwerkingsverband mProve. Doel is kennis delen en samen materiaal ontwikkelen om de best mogelijke zorg te bieden.
Die samenwerking gebeurt op verschillende thema’s, één daaravn is laaggeletterdheid. De werkgroep houdt zich bijvoorbeeld bezig met het ontwikkelen van beeldverhalen om de voorbereiding van een onderzoek uit te leggen en het ontwikkelen van materiaal dat de arts kan gebruiken om zijn uitleg te visualiseren.

MMC kwam onlangs in het nieuws omdat een verpleegkundige verpleeghandelingen heeft vertaald in zeven talen

Meer weten?

Wilt u meer weten over het werk van Lisette bij MMC of over het lokale taalnetwerk in Zuidoost-Brabant? Neem dan contact op met Ad Sebregts via adsebregts@lezenenschrijven.nl.

Onze website maakt gebruik van cookies om het gebruik en functionaliteit te waarborgen. Klik hier voor meer informatie over onze cookies.

OK