Seminar Lezen ≠ Begrijpen in Utrecht: sneller de juiste hulp bieden

Op 31 januari vond het seminar ‘Lezen ≠ Begrijpen’ plaats aan de Hogeschool Utrecht. Dit seminar was één van vijf seminars die voortvloeiden uit het onderzoeksproject ‘Lezen ≠ Begrijpen’ van Syncasso, Kredietbank Nederland, Rijksuniversiteit Groningen en Stichting Lezen & Schrijven. Centrale vraag gedurende de middag was ‘Hoe kunnen we ervoor zorgen dat mensen met een beperkte leesvaardigheid geen communicatieve hindernissen meer ervaren in de contacten met (financiële) instanties en organisaties?’ Voor politici, beleidsmakers, schuldhulpverleners en gerechtsdeurwaarders was het een unieke kans om de nieuwste ontwikkelingen over dit onderwerp te bespreken en te delen.

‘Alle Utrechters meedoen’

Dagvoorzitter is Paul Otter van Syncasso. Met veel humor en ook praktijkkennis als gerechtsdeurwaarder, is hij de perfecte spreekstalmeester voor deze middag. In alle bescheidenheid geeft hij vooral veel ruimte aan de genodigden. Zo wordt de aftrap gegeven door wethouder Linda Voortman uit Utrecht. Vanuit haar functie (met o.a. thema’s als werk en inkomen en diversiteit in haar portefeuille) benadrukt ze het belang van heldere communicatie vanuit financiële organisaties, zodat alle Utrechters mee kunnen doen. Onderzoeker Martijn Keizer van de Rijksuniversiteit Groningen, laat zien waarom dat zo belangrijk is: uit het door hem uitgevoerde onderzoek blijkt dat zo’n 50% van de mensen die te maken hebben met schuldhulpverlening of deurwaarder, moeite heeft met lezen. “Kennis van en begrip hiervoor lost natuurlijk niet meteen alles op, maar het kan er wél voor zorgen dat er sneller de juiste hulp geboden kan worden en financiële problemen minder uit de hand lopen”, aldus Keizer

Tip van een ervaringsdeskundige

“Mijn tip is: doe gewoon even een belletje als mensen niet reageren op brieven”, vertelt Taalambassadeur Melvin Jansson die zijn persoonlijke verhaal vertelde aan de hand van een interview met Radj Ramcharan van Stichting Lezen & Schrijven. Melvin weet uit ervaring hoe lastig financiële post soms is en hoe het is om je te schamen voor het feit dat je moeite hebt met lezen. Het is geen onwil, maar onmacht.

Workshops

Dan is het tijd voor het praktische gedeelte: in een workshop gaan de bezoekers in vier subgroepen praktisch met een casus aan de slag. Iedere casus wordt geschetst vanuit twee gezichtspunten: die van de professional en die van de klant. Een voorbeeld: 

Professional

Je werkt als gerechtsdeurwaarder. Je belt aan bij een vrouw van middelbare leeftijd die een schuld bij een zorgverzekeraar heeft om beslag te leggen op haar inkomen. De vrouw reageert geschokt: ze had niet begrepen dat dit zou gebeuren. Je pakt de vorige brief over deze schuld erbij om haar te laten zien dat de beslaglegging was aangekondigd. De vrouw reageert afwijzend en vindt het onredelijk dat zij dat zou moeten kunnen lezen. Jij wilt dit bespreken – als zij niet goed kan lezen wil jij dat graag weten – maar je wilt ook duidelijk maken wat het beslag op inkomsten betekent en wat er nog meer kan gebeuren. Hoe pak je dit aan?

Klant

Er wordt bij je aangebeld door een deurwaarder. De deurwaarder geeft je een officieel uitziende brief en zegt dat er beslag is gelegd op je inkomen. Jij schrikt hevig – je had dit niet zien aankomen. De deurwaarder begint uit te leggen dat dit in de vorige officiële brief was aangekondigd, maar daar heb jij geen boodschap aan – die vorige brief begreep je maar half en heb je toen weggelegd. Je vindt het niet eerlijk dat niemand duidelijk aan je heeft verteld dat dit zou kunnen gebeuren. Hoe kon jij nou weten dat er beslag gelegd zou worden op je inkomen als dat in een brief staat die je niet kunt lezen?

De deelnemers aan de workshop gingen vervolgens in gesprek aan de hand van de volgende vragen: Wat kan een medewerker doen in deze situatie? Wat lijkt u wel/niet verstandig? Wat is ervoor nodig om dit effectief te doen? Komen soortgelijke situaties voor in de eigen organisatie? Wordt daar goed mee omgegaan? Is er voldoende ondersteuning aanwezig?

Seminar Lezen ≠ Begrijpen in Utrecht: sneller de juiste hulp bieden

Na de workshops is er een plenaire terugkoppeling van de bevindingen binnen de subgroepjes en laat Paul Otter nog een filmpje zien dat speciaal voor de branche is ontwikkeld rond het thema laaggeletterdheid. Er kan teruggekeken worden op een interessante, levendige en interactieve middag.

Meer informatie

Meer informatie over het project Lezen ≠ Begrijpen is te vinden op de website.