SER-advies: Meer aandacht voor ontwikkeling beroepsbevolking, waaronder laaggeletterden

Vandaag is het rapport Leren en ontwikkelen tijdens de loopbaan – een richtinggevend advies van de Sociaal-Economische Raad (SER) gepubliceerd. In dit rapport pleit de SER voor meer aandacht voor de ontwikkeling van kennis en vaardigheden van de beroepsbevolking. De digitalisering, veranderende tijdsbestedingen en hechtere samenwerking tussen onderwijs en maatschappelijke partners maken dit noodzakelijk. De SER vraagt speciale aandacht voor het aanbod voor laaggeletterden en doet een aantal aanbevelingen hiervoor.

Om een extra impuls te geven aan leren tijden de loopbaan en belemmeringen daarin weg te nemen adviseert de SER een versteviging van de infrastructuur door meer maatwerk en flexibiliteit in het aanbod te bieden. Daarbij moet beter aangesloten worden op de behoeften van werkenden en werkgevers. Ook pleit de SER voor betere ondersteuning van de leervraag door voor iedereen – van laag- tot hoogopgeleiden –  inzichtelijk te maken welke persoonlijke (bekostigde) opleidingsmogelijkheden er zijn. Door bovendien meer flexibiliteit in de opleidingsmogelijkheden op te nemen wordt het voor werkenden aantrekkelijker om zich te blijven ontwikkelen.

In het rapport beveelt de SER aan te komen tot een nationaal akkoord met afspraken tussen het kabinet en stakeholders. De ambitie van de SER is dat er in Nederland een sterke leercultuur ontstaat waarin blijven leren en ontwikkelen voor iedereen aantrekkelijk en vanzelfsprekend is. 

Aanbod voor laaggeletterdheid

Voor laaggeletterden vraagt de SER speciale aandacht en extra investering van de overheid voor een toegankelijk en uitnodigend aanbod om zich verder te ontwikkelen. Laaggeletterden hebben vaak negatieve ervaringen met leren in een schoolse omgeving. Het taalonderwijs aan deze kwetsbare doelgroep zou daarom op kleinschalige en laagdrempelige wijze moeten worden aangeboden, idealiter in de buurt van de woon- of werkomgeving. Inburgeringscursussen en cursussen basisvaardigheden zouden weer een toegankelijke en arbeidsmarktrelevante basisvoorziening moeten worden waarvan de kwaliteit landelijk en publiek wordt geborgd.

Een aantal belangrijke punten en aanbevelingen uit het rapport zijn:

  • Laaggeletterden hebben een grote kans om een achterstand in de maatschappij op te lopen (Algemene Rekenkamer, Aanpak van laaggeletterdheid, 2016) en hebben moeite om hun plaats te vinden op de arbeidsmarkt. Dat blijkt onder andere uit de constatering dat van de groep laaggeletterden slechts 57 procent werkend is (Buisman et al, PIAAC, kernvaardigheden voor werk en leven, Resultaten van de Nederlandse Survey 2012, 2013) De SER is van mening dat het budget voor de aanpak van laaggeletterdheid en voor het stimuleren van basisvaardigheden, waaronder ook digitale vaardigheden en werknemersvaardigheden, moet worden uitgebreid.
  • De SER adviseert een grotere publieke betrokkenheid bij de inburgeringscursussen en cursussen basisvaardigheden, zodat iedereen die deze vaardigheden onvoldoende beheerst, een beroep op een geschikt aanbod kan doen; deze voorziening moet kunnen worden uitgevoerd door publieke en private actoren (bijvoorbeeld private taalaanbieders). De SER pleit voor voldoende middelen voor en regionale regie over dit aanbod en waar mogelijk de integratie van trajecten voor taal- en beroepsontwikkeling.

Aanbevelingen:

  • Maak inburgeringscursussen en cursussen basisvaardigheden tot een toegankelijke en arbeidsmarktrelevante basisvoorziening waarvan de kwaliteit landelijk en publiek wordt geborgd.
  • Benut de mogelijkheden van informeel leren ook voor de doelgroep laaggeletterden en mensen met een arbeidshandicap.
  • Maak het (financieel) mogelijk om taaltrajecten te integreren in het mbo-onderwijs.

Stichting Lezen & Schrijven onderstreept de aanbevelingen van de SER. Lees hier het volledige rapport.

De Sociaal-Economische Raad

De Sociaal-Economische Raad is een adviesorgaan van ondernemers, werknemers en onafhankelijke deskundigen (kroonleden). De SER wil een bijdrage leveren aan maatschappelijke overeenstemming over nationale en internationale onderwerpen op sociaal-economisch terrein. De SER streeft hierbij naar kwaliteit en draagvlak: hoge deskundigheid in combinatie met breed gedragen overeenstemming en steun in de samenleving.