Laaggeletterdheid herkennen

Laaggeletterden kunnen hun probleem heel goed verbergen en gebruiken regelmatig excuses om onder het lezen en schrijven uit te komen. Smoesjes zoals ‘Ik heb mijn bril niet bij me’ of ‘Dat formulier vul ik thuis wel in’ verleiden de ander om dan maar even te helpen, zodat de laaggeletterde niets hoeft te laten merken.

Er is een aantal signalen waaraan je kan zien dat iemand mogelijk moeite heeft met taal. Bijvoorbeeld als iemand:

  • moeite heeft met het formuleren van vragen, het duiden van klachten en het stellen van prioriteiten;
  • vragen heeft over informatie die al eerder is uitgereikt;
  • een uitgereikte folder niet bekijkt en zijn ogen niet over de tekst beweegt;
  • afspraken niet noteert;
  • regelmatig te laat komt of niet komt opdagen voor een afspraak.

Controleer of je gevoel klopt

Als je vermoeden hebt dat iemand mogelijk moeite heeft met lezen en schrijven, is het verstandig dat eerst te checken. Vraag in hoeverre lezen en schrijven lastig is voor iemand: ‘Heeft u wel eens moeite met..’

Andere vragen die je kunt stellen:

  • Hoe gaat het met lezen en schrijven?
  • Veel mensen hebben moeite met het lezen van dit soort folders en het invullen van formulieren, hoe is dat voor u?
  • Helpt iemand u wel eens met het invullen van formulieren of het lezen van brieven?

Maak het bespreekbaar

Belangrijk is om het probleem te normaliseren. Veel laaggeletterden schamen zich voor hun probleem. Het is dus heel belangrijk om het probleem bespreekbaar te maken.

  • Normaliseer het probleem: 2,5 miljoen Nederlands hebben grote moeite met lezen, schrijven en/of rekenen;
  • Sluit aan bij de beleving van de ander: ‘Wat moet het lastig zijn om…’.
  • Geef informatie over de oplossingen: geef informatie over het gratis telefoonnummer voor advies en coaching;
  • Moedig de ander aan om een cursus lezen en schrijven te volgen. Er zijn speciale cursussen voor volwassenen waar hij één-op- één of in een groepje les kan krijgen. Dit onder begeleiding van professionals en/of vrijwilligers. Meer informatie over cursussen in Nederland vind je via de Taalzoeker.