Onderzoeken

Er wordt veel onderzoek gedaan naar omvang, oorzaak en gevolg van laaggeletterdheid. Stichting Lezen & Schrijven werkt samen met een aantal onderzoeksbureaus om de meest actuele informatie in kaart te brengen.

Datum van uitkomst:

2017

Laaggeletterdheid in Nederland kent aanzienlijke maatschappelijke kosten

Uit het vervolgonderzoek van PricewaterhouseCoopers (PwC) blijkt dat laaggeletterdheid de Nederlandse samenleving jaarlijks bijna 1 miljard euro kost. Hogere gezondheidskosten, kosten voor uitkeringen, lagere productiviteit van de laaggeletterden die werken en gemiste belastinginkomsten zijn de grootste kostenposten.

door PWC in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven.

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2017

Taaltrajecten versterken positie laaggeletterden op arbeidsmarkt en in samenleving

Uit een tussenevaluatie (uitgevoerd door Maastricht University, in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven) blijkt dat de ondersteuningsaanpak ‘Taal voor het Leven’ een positieve impact heeft op de positie van laaggeletterden in de samenleving, hun positie op de arbeidsmarkt en de mate van leesvaardigheid van de deelnemers. Deze taaltrajecten van het programma ‘Taal voor het Leven’ worden sinds 2016 landelijk aangeboden en zijn gericht op alle volwassenen die zoveel moeite hebben met lezen, schrijven en rekenen dat ze niet goed kunnen functioneren in de maatschappij.

door Maastricht University

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2017

1 op 10 kinderen loopt risico op laaggeletterdheid

Een schrikbarend aantal kinderen en jongeren (tot 18 jaar) verlaat het onderwijs zonder het vereiste taalniveau te beheersen. Het gaat hierbij om ruim 10% van groep 8-leerlingen, 9 tot 19% van vmbo-leerlingen, 36% van mbo2-leerlingen en 15% van mbo3.  Samengenomen lopen tenminste 1 op de 10 kinderen daarmee risico om als laaggeletterde volwassene de maatschappij en de arbeidsmarkt te betreden. Dat blijkt uit onderzoek dat ecbo in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven heeft uitgevoerd. 

door ECBO in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven 

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2016

Feiten & Cijfers Geletterdheid 2016

Deze publicatie toont kerncijfers binnen de domeinen taalbeheersing, welzijn, arbeidsmarkt en economie, gezondheid, opleiding en ontwikkeling en ontplooiing.

door Stichting Lezen & Schrijven i.s.m. Maastricht University

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2016

Resultaten PISA-2015 in vogelvlucht: Praktische kennis en vaardigheden van 15-jarigen

Nederlandse uitkomsten van het Programme for International Student Assessment (PISA) op het gebied van leesvaardigheid, wiskunde en natuurwetenschappen in het jaar 2015 onder 15-jarigen. Een belangrijke uitkomst is dat het aantal jongeren met een taalachterstand is gestegen van 11,5% in 2003 naar 17,9% in 2015.

door Cito

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2016

De arbeidsmarktperspectieven van laaggeletterden in Nederland tot 2020

Laaggeletterden bevinden zich vaak in beroepssegmenten waar veel vervanging van huidige medewerkers wordt verwacht, maar waar bovendien veel concurrentie zal zijn. Een concurrentiestrijd te midden van een veranderende beroepenstructuur en een stijgend opleidingsniveau van de beroepsbevolking. Dit maakt dat laaggeletterden in de toekomst een nog kwetsbaardere positie op de arbeidsmarkt zullen krijgen.

door ROA in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2016

Over de relatie tussen lees- en rekenvaardigheden en financiële problemen

Mensen die moeite hebben met lezen of rekenen zijn oververtegenwoordigd onder schuldenaren. Schuldenaren die geen steun uit hun omgeving ervaren en van wie de omgeving niet weet dat er ernstige schulden zijn, slechter scoren op de lees- en rekentest. Dit is zorgelijk omdat juist voor deze personen steun uit de omgeving van belang is.

Zie ook factsheet: Over de relatie tussen lees- en rekenvaardigheden en financiële problemen

door Mesis, in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2016

Van gezonde taal tot familietaal naar werktaal

Een overzicht over de levensdomeinen gezondheid, werk, financiën, familie, digitaal en dagelijks leven en het belang van beheersing van de taal van dit domein om goed mee te kunnen doen in de maatschappij en op de arbeidsmarkt.

Zie ook de factsheet: Van gezonde taal tot familietaal naar werktaal

door Maastricht University in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2016

Eigen schuld? Een gedragswetenschappelijk perspectief op problematische schulden

Meer dan een half miljoen huishoudens heeft zoveel schulden dat zij die redelijkerwijs niet meer kunnen aflossen. Hoe is dat mogelijk? Waarom werkt het huidige systeem met haar inkomensregelingen, hulp, ondersteuning en bescherming bij schulden en saneringstrajecten niet voldoende? Dit onderzoek bekijkt de schuldenproblematiek vanuit een gedragswetenschappelijk perspectief en laat zien dat de overheid te hoge verwachtingen heeft van de financiële zelfredzaamheid van burgers. De complexiteit aan regels maakt het voor kwetsbare burgers, waaronder laaggeletterden, welhaast een onmogelijke opgave om een stabiele financiële situatie te handhaven.

Zie ook thematische factsheet: Laaggeletterdheid, armoede en schulden

door Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2016

Over de relatie tussen laaggeletterdheid en armoede

Laaggeletterden hebben een grotere kans om arm te zijn en armen een grotere kans om laaggeletterd te zijn. Laaggeletterden leven ruim twee keer zo vaak onder de armoedegrens, zijn twee tot drie keer vaker langdurig arm, hebben een lager inkomen en banen met een lagere beroepsstatus dan niet-laaggeletterden.

Zie ook thematische factsheet: Laaggeletterdheid, armoede en schulden

door ecbo, ROA in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2016

Regionale spreiding van geletterdheid in Nederland

Met uitzondering van de provincie Utrecht (6,3%), heeft in elke provincie minimaal 10% van diens inwoners moeite met lezen en schrijven. Hoewel er variatie tussen gemeenten bestaat, is laaggeletterdheid zowel binnen grote steden, middelgrote plaatsen als kleine kernen een probleem.

door ROA in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2016

Aanpak van laaggeletterdheid

Er zijn in Nederland 2,5 miljoen mensen die moeite hebben met taal en/of rekenen. Zij hebben een grote kans om een achterstand in de maatschappij op te lopen. Er is rijksbeleid om dit probleem aan te pakken met taal- en rekencursussen. De Algemene Rekenkamer onderzocht of deze aanpak werkt. Is het cursusaanbod voldoende en wordt iedereen bereikt?

door Algemene Rekenkamer

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2016

Toekomst van de educatie vanuit het perspectief van roc’s

De toekomst van educatietrajecten bij roc’s ziet er zorgelijk uit: de infrastructuur brokkelt af, het aandeel autochtonen aan educatietrajecten daalt en door een vermindering in het aantal professionele docenten dreigt expertise te verdampen. Daartegenover staat een hoopgevende opkomst van regionale samenwerkingen in het verbinden van formele en non-formele educatie.

door ecbo in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2015

Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld

Ruim 300.000 mensen worden geconfronteerd met een dubbele achterstand: zij missen ict-vaardigheden én zijn laaggeletterd. Bovendien bestaat er een duidelijke relatie tussen taalvaardigheid en ict-vaardigheden: mensen die over geen of weinig computerervaring beschikken, hebben een lager gemiddeld taalniveau.

Zie ook thematische factsheet: Ditgiale vaardigheden en laaggeletterdheid

door ecbo in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2015

Laaggeletterdheid en Gezondheid

Laaggeletterden zijn over het algemeen slechter af wat hun gezondheid betreft: zij hebben o.a. een slechtere fysieke en mentale gezondheid, een grotere kans om eerder te sterven, zijn minder goed in staat tot zelfmanagement en hebben een minder gezonde leefstijl. Ook maken zij meer gebruik van ziekenhuis- en huisartsenzorg en minder van preventieve zorg. Belangrijke focuspunten ter verbetering zijn preventie en leefstijl.

door Nivel in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2014

Inventariserend onderzoek campagne Taal maakt gezonder

Veel zorgverleners weten wat laaggeletterdheid is, maar onderschatten het aantal (autochtone) laaggeletterden en staan er onvoldoende bij stil. Wel hebben zij een positieve houding om een rol te spelen in de aanpak, waarbij zij aangeven behoefte te hebben aan kennis voor het herkennen, bespreken en doorverwijzen van laaggeletterden.

door ResCon in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2014

Laaggeletterdheid in kaart

1 op de 9 Nederlanders tussen 16 en 65 jaar heeft moeite met het lezen, begrijpen en gebruiken van relatief eenvoudige teksten, in digitale vorm of op papier. Hoewel laaggeletterden een diverse groep vormen wonen zij wel vaker in de grote steden, zijn zij ouder, hebben zij vaker een laag opleidingsniveau en zijn zij minder vaak werkzaam. Bovendien heeft laaggeletterdheid een negatief effect op participatie, de gezondheid en het vertrouwen in mensen om

door ecbo, Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2013

PIAAC: Kernvaardigheden voor werk en leven. Resultaten van de Nederlandse survey 2012

Geletterdheid, gecijferdheid en probleemoplossend vermogen zijn kernvaardigheden. Hoe goed beheersen Nederlandse volwassenen die kernvaardigheden, hoe heeft dat zich in de afgelopen jaren ontwikkeld en wat kunnen we verwachten voor de toekomst? Dit rapport gaat in op deze en aanverwante vragen.

door PIAAC

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2015

Slim samenwerken loont

Door de samenwerking tussen honderden lokale partners en landelijke partijen hebben in 2013 en 2014 meer dan 10.000 laaggeletterden een cursus gevolgd. Ook zijn de effecten van de aanpak onderzocht, zo kan 70% van de cursisten taal in het dagelijks leven beter toepassen.

Zie ook factsheet: Slim samenwerken loont

door Stichting Lezen & Schrijven i.s.m. Bureau Wending, Maastricht University, PwC

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2014

Slim samenwerken loont: Resultaten van Taal voor het Leven na één jaar in de regio 2013

De resultaten na een jaar van Taal voor het Leven zijn in kaart gebracht. In 2013 zijn door de 300 landelijke en lokale partners in de zes regio’s goede resultaten behaald. Er zijn 5.200 cursisten bereikt en 1.600 vrijwilligers getraind. De cursisten boeken taalwinst en zijn sociaal actiever geworden.

door Stichting Lezen & Schrijven i.s.m. Bureau Wending, Maastricht University

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2014

Evaluatieonderzoek campagne laaggeletterdheid

Evaluatie van Maastricht University naar de effecten van de communicatie door Stichting Lezen & Schrijven omtrent laaggeletterdheid.

door Maastricht University in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2014

Impact onderzoek taaltrajecten Taal voor het Leven door Stichting Lezen & Schrijven op het gebied van sociale inclusie en leesvaardigheid

Deelnemers van taaltrajecten binnen Taal voor het Leven krijgen een betere plek in de samenleving: de taalvaardigheden nemen toe en ook de sociale inclusie stijgt. Ook neemt de arbeidsmarktpositie en de gezondheidssituatie van deelnemers toe. Deze toename is hoger dan de toename die in andere vergelijkbare trajecten wordt bereikt.

door Maastricht University in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2014

Impact onderzoek taaltrajecten Taal voor het Leven door Stichting Lezen & Schrijven op het gebied van schrijfvaardigheid Deel B

De schrijfvaardigheid na het taaltraject is voor meer dan de helft van de deelnemers beter dan voor het taaltraject. Bij ruim 1 op de 5 deelnemers is sprake van een niveaustijging. Bovendien blijkt er een samenhang te zijn in de toename van schrijfvaardigheid met een toename in leesvaardigheid en sociale inclusie.

door Maastricht University in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2016

Taal als middel

Gemeenten zien lees- en schrijfvaardigheden als essentiële voorwaarden voor het bereiken van resultaten op diverse beleidsterreinen, zoals bij werk en schuldhulpverlening. Zij zien taal als middel en niet als doel op zich. Het lukt gemeenten echter vaak niet de aanpak van laaggeletterdheid integraal onderdeel te maken van het sociaal domein. Plekken waar veel laaggeletterden komen, worden hierdoor vaak niet optimaal benut. Het screenen op laaggeletterdheid maakt namelijk vaak geen onderdeel uit van het werkproces. Hier liggen kansen.

door Labyrinth in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2016

Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid

Het aantal laaggeletterden in Nederland is gestegen, terwijl in andere Europese landen juist een daling zichtbaar is. Tegelijkertijd blijkt dat Nederland relatief weinig budget investeert in volwasseneducatie en aanpak van laaggeletterdheid.

door Maastricht University in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2012

EU high level group of experts on literacy final report, september 2012

1 op de 5 volwassenen in de EU beschikt niet over de leesvaardigheden die nodig zijn om volwaardig te functioneren in de moderne maatschappij. Dit rapport gaat in op laaggeletterdheid op Europees niveau en roept op tot actie.

door European Union

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2016

Het maatschappelijke rendement van investeren in laaggeletterdheid

Het volgen van een taalcursus heeft positieve effecten op competenties die van belang zijn voor de werkgever, te weten leiderschapscompetenties en professionele vaardigheden. Deelname leidt tot meer zelfvertrouwen, betere communicatie op de werkvloer en betere uitvoering van taken.

door Sinzer in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2015

Businesscase Taal bij UWV

In de businesscase zijn de kosten hoger dan de baten: taalscholing aan WW’ers van UWV Haaglanden levert minder op dan de kosten die er mee gemoeid zijn. Door de kleinschalige opzet van taaltrajecten te vergroten en door niet alleen de baten voor het UWV, maar ook voor andere partijen (WW-gerechtigde zelf, gemeenten of de maatschappij) mee te wegen, kan deze balans omdraaien.

door Capgemini Consulting in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2015

Investeren in taal levert veel op!

Investeren in taalvaardigheid bij medewerkers in de schoonmaakbranche levert voor medewerkers (o.a. toegenomen zelfvertrouwen, zelfstandigheid en ontwikkelingsmogelijkheden) en bedrijven (o.a. toegenomen betrokkenheid, teamgevoel en effectieve communicatie alsook afname in ziekteverzuim, fouten en herstel, klachten en personeelsverloop). Hoewel niet alle baten in  euro’s kunnen worden uitgedrukt, is duidelijk dat de baten aanzienlijk zijn en voor de onderzochte bedrijven ruimschoots opwegen tegen de kosten.

door Capgemini Consulting in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven

Link naar onderzoek

Datum van uitkomst:

2012

Jaarboek onderwijs in cijfers 2012

Uit het jaarboek blijkt onder andere dat in het schooljaar 2011-2012 bijna 22.000 volwassenen deelnamen aan de door roc’s aangeboden educatie (waaronder taal en rekenen), die via de gemeenten wordt bekostigd. Dit is een kwart minder dan het jaar ervoor.

door Centraal Bureau voor de Statistiek

Link naar onderzoek