Taal maakt zelfredzaam

Nederland telt 2,5 miljoen laaggeletterden. Grote kans dat sociaal werkers in de wijk cliënten spreken die moeite hebben met lezen, schrijven, rekenen of het omgaan met de computer. Laaggeletterdheid is vaak onzichtbaar omdat mensen zich ervoor schamen en het probleem verhullen. Laaggeletterdheid begint met een taalachterstand op jonge leeftijd en raakt aan levensdomeinen zoals geld, gezondheid en werk. Laaggeletterden zijn vaker (langdurig) arm dan niet-laaggeletterden, hebben vaker schulden, gezondheidsproblemen, hun arbeidsmarktpositie is minder gunstig. Als je niet goed kunt lezen en schrijven ben je in veel opzichten minder zelfredzaam. 

Wat kun je als wijkteam doen om laaggeletterdheid te herkennen?

Stichting Lezen & Schrijven bracht hierover een factsheet uit, gebaseerd op kwalitatief onderzoek onder wijkteams en gemeenten.  Ook is informatie opgehaald uit pilots in Zaanstad, Utrecht en Groningen, waarover een aantal artikelen is verschenen.  

Drie belangrijkste tips voor wijkteams:

1) Vergroot kennis over laaggeletterdheid

Zorg dat je signalen van laaggeletterdheid al bij het eerste klantcontact herkent. Zo kun je hier tijdens de rest van je hulp- of dienstverlening rekening mee houden. Oefen met je collega’s het herkennen, bespreekbaar maken en doorverwijzen van laaggeletterdheid. Verdiep je in veelgebruikte smoesjes. Je kunt een training volgen, online of via een Taalhuis. Nodig een Taalambassadeur uit. Dit is iemand die uit eigen ervaring kanvertellen wat het betekent om niet te kunnen lezen, schrijven of rekenen.

2) Stel een aandachtsfunctionaris aan

Stel binnen je buurt- of wijkteam een aandachtsfunctionaris voor laaggeletterdheid aan. Een vaste medewerker die zich verdiept in het onderwerp, zorgt voor agendering, casuïstiekbespreking en het vergroten van kennis over laaggeletterdheid onder teamleden.

3) Werk samen en werk integraal

Zorg voor een integrale aanpak samen met betrokken partijen zoals de gemeente, het (digi)Taalhuis, de bibliotheek, vrijwilligers- en welzijnsorganisatie, UWV en schuldhulpverlening. Formuleer een gezamenlijke doelstelling en verbind de aanpak van laaggeletterdheid vanuit (volwassen) educatie aan het sociaal domein, bijvoorbeeld gekoppeld aan armoedebestrijding, ouderbetrokkenheid en/of schuldhulpverlening. 

Onderzoeken

Onderzoeken over laaggeletterdheid >

Artikelen

Verhalen

Inspiratie opdoen? Op deze pagina zijn mooie praktijkvoorbeelden gebundeld. De praktijkvoorbeelden van Zaanstad en Utrecht gaan over de aanpak van laaggeletterdheid door wijkteams.

Herkennen van laaggeletterdheid

Online minicursus voor wijkteams van Movisie >

Voor ’t zelfde geld

De cursus Voor ‘t zelfde geld is speciaal bedoeld voor cliënten die hun administratie op orde willen brengen en houden én die moeite hebben met lezen, rekenen en schrijven. Door het volgen van de lessen krijgen de deelnemers een goed overzicht van hun financiën en alles wat daarbij hoort. Deze methode inzetten in jouw gemeente of wijkteam?

Lees meer over deze methode >