Als Vereniging van Nederlandse Gemeenten, Divosa, Stichting Lezen en Schrijven en Vereniging van Openbare Bibliotheken brengen we de noodzaak onder de aandacht om méér en blijvend te investeren in basisvaardigheden. Dat doen we door het uitbrengen van onderstaand essay, dat indringend de discrepantie beschrijft tussen enerzijds het probleem, de opgave en de talloze initiatieven om basisvaardigheden te versterken en anderzijds de afkalvende middelen, het gebrek aan landelijke visie en de behoefte aan zowel een goede basisinfrastructuur als aan nauwe inbedding hiervan in het dagelijkse leven van de mensen om wie het gaat.

Het essay, geschreven door Rienk Janssens van de VNG, is tot stand gekomen na bestudering van recente beleidsstukken en onderzoeken en met behulp van interviews met een vijftal gemeentelijke beleidsmedewerkers.

Verzamelde initiatieven 

Op deze plaats worden gezamenlijke initiatieven verzameld. Met elkaar willen we een beweging in gang zetten en die wereldkundig maken via essays, artikelen en bijeenkomsten. Er gebeurt momenteel al veel door o.a. welzijnsorganisaties, bibliotheken, organisaties uit het onderwijs en maatschappelijke organisaties. We verzamelen initiatieven en bekijken met elkaar naar de samenhang. Door zaken met elkaar te verbinden creëren we een olievlek, die (deels) al gaande is.

Hoe het begon 

Uit het PIAAC onderzoek 2023 bleek dat beperkte basisvaardigheden nog altijd een significant probleem zijn in Nederland. Hoewel wij in relatie tot andere Europese landen relatief goed scoren, beschikken 3 miljoen mensen van 16 tot en met 75 jaar niet over voldoende basisvaardigheden. Daarom kwamen we voor de zomer 2025 met een aantal partijen bijeen (gemeenten, bibliotheken en Stichting Lezen en Schrijven) om een gezamenlijke visie op te stellen, met goede energie. Het eerste concrete product dat hieruit voortvloeit, is het gezamenlijk essay: Een investering waard. Basisvaardigheden als breekijzer om mee te kunnen doen.

Waar staan we nu? 

Dit essay is het beginpunt van een beweging die zich met PONT gaat inzetten om deze complexe opgave aan te gaan vliegen via de publieke ontwerppraktijk.

We zien dat dit leidt tot nieuwe energie om versnippering tegen te gaan en toe te werken naar een duidelijke, gedeelde visie. Zodat de doelgroep begrijpelijke, vindbare en passende ondersteuning krijgt – afgestemd op hun persoonlijke context en leerwens.