In Nederland hebben 3 miljoen mensen tussen de 16 en 75 jaar moeite met lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden. De helft van deze mensen werkt.  Veel Opleidings- & Ontwikkelingsfondsen (O&O-fondsen) zijn zich goed bewust van het grote verschil dat zij kunnen maken voor deze groep werkenden. Zij zetten zich hier dan ook actief voor in. Onze stichting helpt hier regelmatig bij via projecten en door partijen met elkaar te verbinden door het delen van kennis.

  

Landelijke aanpak voor basisvaardigheden op de werkvloer  

Uit onze samenwerking met O&O-fondsen komen een aantal gezamenlijke vraagstukken naar voren. Een fondsoverstijgende samenwerking kan deze vraagstukken een stap verder brengen. Daarom organiseerden we op 15 januari de bijeenkomst ‘Agenda van de toekomst’. Speciaal voor onze partners vanuit het hele werkveld. Daarbij waren niet alleen de O&O-fondsen zelf aanwezig. Ook ministeries, werkgevers en werknemersbelangenorganisaties kwamen deze dag samen om een actie-agenda vorm te geven.  

Na een warm welkom door Hanneke Propitius (directeur-bestuurder bij Stichting Lezen en Schrijven) deelde Jacco Vonhof zijn inzichten over wat belangrijk is om landelijk samen te werken. Daarbij riep hij op om de aandacht voor basisvaardigheden als een gezamenlijke opgave te zien. Werken aan de basis is namelijk goed voor iedereen. Ongeacht je beroep of carrièrepad. Dagvoorzitter Ellen Dekkers (Algemeen directeur bij RAS) onderstreepte het belang om aan te sluiten. En om niet alleen te praten maar ook ‘te gaan doen’. Ester van der Wiel (MT-lid Werkgeversaanpak) en Bas Gemmink (adviseur Werkgeversaanpak) deelden de verschillende successen en lessen van alle samenwerkingen in de afgelopen jaren.  

Zo worden agendering en bewustwording nog te vaak als een eenmalige activiteit ingestoken. De praktijk laat zien dat deze activiteiten moeten juist worden geborgd. Want alleen dan is er een goede basis om het onderwerp actueel te houden. Ook bij het komen en gaan van mensen binnen organisaties. 

Een tweede les én succes is de inzet van ervaringsdeskundigen op de werkvloer. Hun verhaal helpt anderen over de drempel en speelt een belangrijke rol bij agendering en bewustwording. Elke werkgever, brancheorganisatie en O&O-fonds zou één of meerdere ambassadeurs moeten aanstellen die het onderwerp op de agenda zet en houdt.    

Tenslotte vragen de kleine werkgevers en kleinere O&O-fondsen onze aandacht. Zonder capaciteit is het natuurlijk moeilijk om aanbod en scholing te organiseren. Door het opdrachtgeverschap gezamenlijk te organiseren kunnen we hen beter ondersteunen.   

Jacco Vonhof, voorzitter Raad van Toezicht

‘De ontwikkeling van basisvaardigheden is fondsoverstijgend. Als fonds heb je er belang bij dat iedereen de basisvaardigheden voldoende beheerst. Ongeacht de branche waarin iemand werkt. Daarom is het een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle fondsen.’

Het gesprek werd gevoerd met O&O-fondsen en alle partners die binnen het veld van werkgevers en werknemers actief zijn. De belangrijkste vraag die daarbij centraal stond: Wat doen we nu nog niet samen, wat we wel samen zouden kunnen oppakken?  

Met het volgende resultaat:  

  • Er wordt onderzocht wat de mogelijkheden zijn om fondsoverstijgend opdrachtgeverschap te organiseren voor het inzetten van scholing.   
  • Er zullen gesprekken over basisvaardigheden worden georganiseerd bij de O&O-fondsen waar scholing op basisvaardigheden nog niet mogelijk is.   
  • In 2026 ontwikkelen we op drie plekken in Nederland gezamenlijke initiatieven met twee of meer O&O-fondsen.  
  • Er wordt onderzocht hoe we de samenwerking met en tussen de O&O-fondsen verder kunnen stimuleren via subsidie.     
  • Er wordt een analyse gemaakt van alle kennis, activiteiten en beleid bij O&O-fondsen. Dit met het doel om gezamenlijke kennis beter te delen en een gezamenlijke aanpak op te bouwen. 

Iedereen die deelnam heeft toegezegd hier actief aan te willen bijdragen.  

Wordt vervolgd  

Deze bijeenkomst heeft laten zien dat er bij fondsen veel energie is om aan de slag te gaan. En dat er behoefte is om van elkaar te leren en de werknemers die moeite hebben met basisvaardigheden een stem te geven. Dit jaar ligt de nadruk op het organiseren van actie in concrete initiatieven. Ook onderzoeken we wat er nodig is om gezamenlijk opdrachtgeverschap te kunnen realiseren.  

De werkgroep basisvaardigheden gaat aan de slag. Zij zet de eerste stap om de agenda naar acties te vertalen. Over 6 maanden wordt de tussenstand gedeeld met alle partners.