[tegels]

Wat zijn de belangrijkste cijfers over participatie en basisvaardigheden?

Belangrijkste cijfers

• Van de 3 miljoen mensen die moeite hebben met basisvaardigheden vallen 2,2 miljoen mensen binnen de beroepsbevolking (16 - 65 jaar). Hiervan zijn ongeveer 785.000 mensen in Nederland geboren.¹
• Moeite met basisvaardigheden hangt samen met een hoger risico op werkloosheid.⁴ Eén op de drie mensen binnen deze groep staat buiten het arbeidsproces.¹
• Onder alle werklozen met Nederlands als moedertaal heeft 14,4 procent moeite met lezen en 13,2 procent moeite met rekenen. Onder werkenden is dit respectievelijk 6,8 en 7,5 procent.⁴
• Moeite met basisvaardigheden hangt samen met een lager inkomen¹ en een hogere kans op armoede.²
  • 6 op de 10 werkenden die moeite hebben met basisvaardigheden valt in de laagste inkomensgroepen.¹
  • Mensen die moeite hebben met basisvaardigheden, hebben ruim twee keer zoveel kans om ten minste één jaar onder de armoedegrens te leven als anderen.²
  • Mensen met moeite met basisvaardigheden zijn ruim twee keer zo vaak langdurig arm als mensen zonder moeite.²
  • Moeite met basisvaardigheden hangt samen met een vergrote kans op financiële problemen, waaronder schulden.^5,6
• De totale maatschappelijke kosten voor moeite met basisvaardigheden bedragen €1,13 miljard per jaar. Denk hierbij bijvoorbeeld aan inkomensverlies, meer armoede en een groter beroep op sociale zekerheid.⁷

Meer cijfers over basisvaardigheden? Lees hier verder.

Wat levert het verbeteren van basisvaardigheden een persoon op?

Wat levert het op?

Onderzoek naar taaltrajecten toont dat na deelname:⁸

• Bij 54% van de deelnemers de leesvaardigheden verbeterden.
• 70% van de deelnemers taalvaardigheden in het dagelijks leven meer toepast.
• 20 tot 30% van de deelnemers actiever is op de arbeidsmarkt.

En verder levert het trainen van basisvaardigheden op:

• Meer zelfvertrouwen en assertiviteit.⁹
• Meer (gevoel van) sociale inclusie.⁹
• Afname van depressiegevoelens.¹⁰
• Hogere levenstevredenheid.¹¹
• Betere digitale vaardigheden.¹²

Informatie voor bestuurders

Basisvaardigheden raken alle beleidsthema's in het Sociaal Domein van gemeenten

Laaggeletterdheid hangt samen met veel beleidsthema’s in het Sociaal Domein. Het raakt bijvoorbeeld aan financiële zelfredzaamheid, werk, gezondheid en gezin. Daarom is het belangrijk dat gemeenten op een integrale manier aan de slag gaan met de aanpak van basisvaardigheden. Want met integraal beleid kun je de samenwerking tussen de verschillende beleidsterreinen verbeteren. Zo kun je meer mensen bereiken die moeite hebben met basisvaardigheden en hen passend aanbod bieden. Hiermee bevorder je hun zelfredzaamheid en als gemeente bespaar je hiermee ook tijd en geld.

Onderzoek

Stichting Lezen en Schrijven neemt deel aan het onderzoeksproject Laaggeletterdheid als barrière voor participatie van de Erasmus Universiteit.¹³ Hieruit blijkt dat professionals binnen gemeenten knelpunten ervaren die een concrete aanpak op basisvaardigheden belemmeren. Zie voor meer informatie de pagina over het onderzoek.

Integrale aanpak

Een integrale aanpak van participatie en basisvaardigheden is nodig om mensen met moeite met basisvaardigheden beter te bereiken en te helpen. Samen met de USBO van de Universiteit Utrecht ontwikkelden we hiervoor een model. Meer informatie is te vinden op de pagina over het maatwerktraject integrale aanpak.

Informatie voor consulenten van gemeenten

Voor consulenten

Een Basismeterdag helpt consulenten om meer aandacht te hebben voor de basisvaardigheden van inwoners. Het is een eerste stap om deze vaardigheden bij inwoners in de bijstand structureel in beeld te brengen. We doen aanbevelingen voor consulenten Werk en Inkomen voor de organisatie en opvolging van een Basismeterdag. Deze komen uit het onderzoek Laaggeletterdheid als barrière voor participatie.¹⁴

Aanbevelingen voor consulenten Werk en Inkomen

• Inventariseer welke consulenten én welke (digi)taalaanbieders en partners gemotiveerd zijn om bij te dragen en betrek hen bij de verdere aanpak.
• Breng van tevoren goed in kaart welke afdelingen en/of organisaties binnen welke periode een cruciale bijdrage moeten leveren aan de organisatie van een Basismeterdag. Houd er rekening mee dat acties langer kunnen duren dan verwacht.
• Zorg voor een training in de gespreksvaardigheden en het proces van de Basismeterdag voor een succesvol verloop. Stem de inhoud van de training af op de verwachtingen van de consulenten.
• Investeer in een goede samenwerking met NT1-aanbieders. Maak van tevoren duidelijke afspraken over de termijn van starten en de opvolging van aanmeldingen.
• Zorg voor een duidelijk overzicht van de beschikbare cursussen.
• Maak een passende selectie van inwoners om uit te nodigen. Denk bijvoorbeeld aan de mate van belastbaarheid, het opleidingsniveau en of inwoners al een bijstandsuitkering ontvangen of nog in de aanvraagprocedure zitten.
• Maak als organisatie een expliciete overweging of je deelname verplicht stelt of niet.
• Kijk niet alleen naar het aantal aanmeldingen bij een aanbieder na de Basismeterdag. De dag levert namelijk nog meer op: zowel voor de duurzame borging van de aanpak van basisvaardigheden binnen Participatie als voor de inwoners.

Ervaringen van consulenten Werk en Inkomen

• “En ook verbazend hè, hoeveel mensen laaggeletterd zijn eigenlijk, hè?”
• “De Basismeterdag was wel een goeie wake up call denk ik, om toch wel op een andere manier onze inwoners te spreken.”
• “Ik denk dat er weinig bewustzijn was van deze doelgroep en van de problemen waar men tegenaan liep.”
• “Ik kom echt letterlijk zeg maar van nul. Dat ik dacht NT1, NT2, ik heb er wel eens van gehoord, maar wat is het eigenlijk? En formeel, informeel aanbod. Nu weet ik er gelukkig meer van.”

Meer weten over de aanbevelingen, ervaringen of het bredere onderzoek? Lees hier meer.

Wat biedt Stichting Lezen en Schrijven aan ondersteuning?

Bewust worden

• Op het Leerplatform Leven Lang Ontwikkelen vergroten professionals hun kennis en vaardigheden over basisvaardigheden. Voorbeelden zijn de interactieve e-learnings Aan de slag in jouw organisatie en In kaart brengen en bespreken. Kijk voor meer informatie op taalwerkt.nl/llo.

In kaart brengen om wie het gaat

• Een stappenplan en invul-plan van aanpak voor klantmanagers en consulenten Participatiewet over het screenen van inwoners in de bijstand. Lees meer over screenen in de bijstand.
• Basismeters, voor professionals of organisaties om moeite met basisvaardigheden te signaleren. Ga voor meer informatie naar basismeters.nl.
• Contextgerichte vragen, voor professionals of organisaties om moeite met basisvaardigheden te signaleren. Deze zijn in te passen in een gesprek of (intake)formulier. Lees meer over contextgerichte vragen.

Bespreken

• Online gesprekstechnieken oefenen met de Dialogue trainer. Speciaal voor consulenten Werk en Inkomen. Lees meer over de Dialogue trainer.

Borgen

• Maatwerktraject integrale aanpak, een interventie die gemeenten helpt om de samenwerking in de aanpak van basisvaardigheden tussen de verschillende beleidsterreinen te verbeteren. Lees meer over het maatwerktraject.

[/tegels]